| Antaürimarkigoj
|
| La lerneja fremdlingvoinstruado
fariäas pli kaj pli grava. Sufiöa kompetenteco almenaü pri
la nuntempe plej ofte lernata fremd-lingvo de la mondo, laAngla, estas
apenaü malhavebla por partopreni en la interkontinenta kunlaborado
scienca, teknika kaj komerca. La kompletigo kaj firmigo de la Eüropa
Unio el samrangaj nacioj apenaü eblas sen redisvastiäanta komprenkapablo
de la eüropa centra lingvo, plej ofte parolata en öi tiu federacio:
la Germana. La kroma akiro de almenanaü pasivaj konoj de la regione
najbara lingvo kaj de la Latina kiel la tradicia neütrala lingvo de
la multlingva Eüropo kontribuos al la eksento de eüropa identeco.
Gravaj eüropdevenaj pontolingvoj al aliaj kontinentoj estas kaj restas,
krom la Angla, plue ankaü la Franca, la Hispana kaj la Portugala.
Kaj la Rusa pluestas la interkompreniälingvo de la nordazia federacio
najbara. |
| En pluraj eüropaj
landoj oni jam klopodas kontribui al la kontentigo de la bezono je lingvokonoj,
komencante la fremdlingvoinstruadon jam en la elementa lernejo. Plejofte
oni tie penas havigi elementajn konojn de la Angla, esceptkaze anstataüe
de la Franca, Germana aü alia etna fremdlingvo. |
| El inter la aro da
pedagogiaj kaj kulturpolitikaj kialoj, pro kiuj öi tiu frua fremdlingvoinstruado
estas evitenda eraro, nia libro esence koncentriäas al nur unu: la
alstrebinda celo estas atingebla laü pli taüga vojo. Ni provas
sisteme pruvi per empiriaj observoj kaj teoriaj, precipe komunikadkibernetikaj
konkludoj, ke (kiel en aliaj instrukampoj) ankaü en la fremdlingvopedagogio
la propedeütika vojo tra lernplifaciliga, öar transferhaviga
instruaymodelo estas avantaäa. Tian, elementlernejan propedeütikon
de la posta lernado de etnaj fremdlingvoj ni nomas "Lingvo-Orientiga Instruado".
La plej taügaj instruaymodeloj kutime estas la racie konstruitaj.
La racia konstruado de lingvomodeloj estas temo de la interlingvistiko. |
| Teorio de la Lingvo-Orientiga
Instruado do apogas sin sur du fundamentoj: unuflanke sur la komunikadkibernetiko
(t.e. kohera teoriaro konsistanta el informacipsikologio, klerigkibernetiko
[kibernetika pedagogio], lingvokibernetiko kaj informaciestetiko), aliflanke
sur la interlingvistiko (al kiu historie kaj sisteme apartenas unuavice
la lingvokomparo cele lingvoplanadon). Tamen, öi tiu libro ne postulas
antaükonoj pri öi tiuj du fakoj. Kontraüe: äi enkondukas
en la bezonatajn elementajn ekkonojn de ambaü. Por la estonta lingvo-orientiga
instruisto (Italio estas la unua lando, kiu ebligis öi tiun kapabligon)
ni tiel celis studlibron, kiu donas pli profundan teorian fundamenton al
la elstara enkonduko de E.Formag-gio (1995) en la instrumetodikon de öi
tiu instrufako. |
| Ambaü aütoroj
kunlaboris organize, instrue kaj esplore pri la Lingvo-Orientiga Instruado
ekde äia starto 1975 en Paderborn. Ambaü prezentis la akiritajn
ekkonojn enlande kaj eksterlande dum sciencaj konferencoj kaj per fakaj
publikayoj diverslingvaj - kaj poste per diverslokaj universitatnivelaj
kursoj al germanaj kaj internacilingvaj gestudentoj. Ankaü en la realigado
de öi tiu libro ili kunlaboris kaj ne disdividis inter si la verkadon
de la unuopaj öapitroj. Tamen eble menciindas, ke pri la äusta
aplikado de la uzitaj matematikaj instrumentoj respondecas unuavice
la unua aütoro - la dua trans-prenis la respondecon pri la tipografia
uzado de la komputilaj instrumentoj. Pro helpo öe diversaj
komponantoj de nia laboro ni dankas al Christel Scheffler (senerarigo de
la germana teksto), Ana Maria Pinter (korekt-ado de la ILa teksto kaj starigo
de la registroj), Sonja Rettler (kontrolo de la ekzercayoj) kaj ne lastavice
al Udo Ehmke kaj Aleksandra Trif (realigo de komputilgrafikayoj). |