13. Empiriaj rezultoj pri lernplifaciligo pro Lingvo-Orientiga Instruado

13.1 Principaj ebloj pruvi la ekziston de transfero

.

Teorie transfero kaüzas (1) pli fruan atingon de la sama kompetenteco kaj (2) pli altan kompetentecon atingitan dum la sama tempo (vd. la bildon 12.1).
Estus tro temporabe kaj tro äene por instrusituacio, se oni volus per densa sinsekvo de testoj malkovri la tempopunkton, kiam lernantoj äuintaj transferhavigan antaükurson jam atingas la kompetentecon äis nun sen tia preparo atingitan. Por kontroli, öu kaj kiomgrade transfero efikis, do taügas nur la dua de la du menciitaj indicoj.
Öiu indico indikas ion, de kiu äi povas esti la kaüzeca efiko. Kreskado de la termometra stato tiusence indikas, ke la öambra temperaturo kreskas. Sed efiko povas havi ankaü aliajn kaüzojn (aparta varmigo de la termometro per submetita flamo; kunpremo de la likvidayujo; subenqovo de la skalo). Eö eblas, ke la "kaüzo" ne efikas: se äi estas nur parta kaüzo, kaj se la cirkonstancoj estas aliaj (se ekz. la termometro pendas en senaera botelo). Pro tio, ke nur indicoj estas observeblaj, neniam "aferoj mem", öiu konkludo el empiriaj observoj reen al la efikanta "verayo" funkcias per tio, ke oni akceptas la observayon kiel indicon por öi tiu "verayo". Oni do supozas (plejofte maleksplicite), ke la observayo ne havas alian kaüzon. Tiom "bonfida" oni kompreneble ne estas, se oni estas malkontenta pri la tiel trovita "vero" kaj volas äin "forargumenti". Öikaze oni maljam cedas, kiam oni estas farinta la maldeziratan sperton tiom ofte en tiom da diversaj cirkonstancoj, ke la daüra seröado de malpli malplaöaj eksplikoj fariäas tro äena, kaj kiam oni eksentas malavantaäojn, se oni ne kalkulas pri la apero de la ne kredita vero ankaü en novaj cirkonstancoj. Tio validas ne nur por politikistoj kaj pedagogoj, sed eö por fizikistoj. Nenie teorio rilatas senpere al la empirio; äi nur povas pretendi striktan validecon por modelo. Sed modeligante oni öiam riskas, ne bildigi öion, kio povus montriäi praktike konsiderenda. Tamen "nenio estas tiom praktika kiom bona teorio", nome oftege taüganta. Sed kiu kredas al la "vereco" de sia modelo kaj tial kontraüas al la apliko de alia modelo ne agordigebla al la sia, tiu levas la sciencon al la nivelo de religio. Öi tio estas la normalo. En la fina öapitro ni diskutos äin.
La observo de pli alta kompetenteco öe la eksperimentgrupo kompare kun la samtempa kompetenteco de la kontrolgrupo estas do aü

(1) akceptenda kiel indico de okazinta transfero, aü

(2) fordiskutenda per sinsekvo da aliaj eksplikoj (sinsekvo principe senfine daürigebla, do striktasence neniam rifutebla).

Pro tio, ke ni jam renkontis en la antaüaj öapitroj aron da spertitaj transferfenomenoj kaj trovis diversajn klarigojn de la ebleco de transfero, kaj ankaü pro tio, ke ni ne timas la supozeblan "veron", ni decidiäas favore al la unua alternativo. - Kompreneble estis strebata al egal-eco de öiu sin imagiga ebla influvaloro flanke de la grupo da esploritoj kaj la kontrolgrupo. Sin imagiga kiel influvaloro nek estas la longeco de la haroj nek la longeco de la nomo, sed jes ja la äenerala mensa laborkapablo. Tial por la pli precizaj analizoj oni realigis pere de la inteligentectesto de RAVEN paraleligon: al öiu LOI-lerninto oni seröis el inter la multe pli granda nombro de tiuj, kiuj ne estis partoprenintaj en LOI, lernanton kun la sama testrezulto. Por la komparo de la lernsukceso oni ekspluatis kiel datenojn de la kontrolgrupo nur la datenojn de öi tiuj "inteligentec-äemeloj"(vd. Nolte, 1982, p. 37).

Kiel mezursistemo por montri la lernplifaciligon unue povas servi la kutima skalo de lernejaj notoj. Ni tiucele supozas, ke äi bildigas la diversajn kompetentecvalorojn al-menaü al ordiga skalo, alivorte: ke la aljuäo de noto nek okazas "subjektive" (esprimante la simpation aü malsimpation de la instruisto), nek "pedagogie" (kuraäigante tiujn, kiuj lernas malfacile, kaj modestigante tro memfidajn lernantojn). Se tiukondiöe lernanto partopreninta en LOI akiras pli bonan noton ol alia lernanto, kiu krome diferenciäas de li en neniu trajto, kiu laü nia supozo influas la lernadon, tiam la kaüzo devas esti pli alta kompetenteco, klarigebla surbaze de la modelo nur per transfero. Bildo 2.5 jam evidentigis okazintajn transferefikojn de LOI al aliaj, precipe ankaü al lingvaj fakoj.
Sed eö "sistemimanente", t.e. modelrilate, el la observo de supereco Dpt > 0 por iu tempopunkto t dum la evoluo de unuopa instrusituacio aü de tuta kurso ne sekvas, ke la transfero estas kaqita kaj ne nur manifesta transfero. El la bildoj 12.2 kaj 12.3 evidentiäis jam, ke kaze de manifesta transfero la supereco de la eksperimentgrupo kun kreskanta lerntempo daüre malpligrandiäas. Se oni do observas je du tempopunktoj la superecon de tiuj, kiuj estis propedeütike lernintaj ILon, kaj se la diferenco je la pli malfrua tempopunkto estas pli granda, tiam la kaüzo ne povas esti nur manifesta transfero, sed kaqita transfero devis almenaü kunefiki. Se inverse oni eventuale konstatas malpli grandan superecon je la dua tempopunkto, el tio ne sekvas (eö ne sub la kondiöo de perfekta modeligo de la realeco), ke efikis nur (aü ankaü) manifesta transfero; alia modelkonforma klarigo ja estas, ke almenaü la dua kompetentecmezurado okazis tro malfrue post la tempopunkto de maksimuma vertikala distanco de ambaü lernkurboj de bildo 12.3.
Por öiuj fakoj, por kiuj la bildo 2.5 enhavas la notojn aljuäitajn je la mezo kaj je la fino de la (kvina) lerneja jaro, montriäas kreskanta diferenco. Supozante, ke LOI havigas latentan transferon al öi tiuj fakoj, oni povis tion antaüvidi.
Tamen, la videbla diferenco ja estas diferenco de notoj, kiuj bildigas la diversajn kompetentecojn nur al skalo ordiga, ne havanta la nivelon de (almenaü) diferencskalo. Diferencoj do ne havas difinitan, kompetentecrilatan signifon.
Aliflanke en la pedagogia praktiko - ankaü kiel bazo por la decido de la gepatroj, öu ili partoprenigu sian infanon en LOI, - diferencoj de notoj ne nur havas signifon, sed estas eö pli gravaj ol kompetentecdiferencoj. La kompetenteco ebligas mezuri, kiomgrade la instruisto atingis sian instrucelon. La lerncelo de la lernanto (kaj la espero de la gepatroj) normale estas precizigebla nur kiel celita noto. En la dimensio de la lerncelo (kiu estas subdimensio de la psikostrukturo) la notoskalo do atingas la nivelon de diferencskalo (kaj tio eö kaze de "subjektivaj" kaj "pedagogiaj" notoj!). Öar sen konsideri la kompetentecojn (kun kiuj la notoj almenaü pretentas havi rangokorelacion), do kvazaü blinde, oni povas kalkuli diferencojn kaj aritmojn de notoj - kaj tiuj per si mem nure aritmetikaj artefaktoj ricevas en la socio sencon (ili kvazaü estas nobeligitaj) per la rajtoj (ekstudi, doktoriäi, ktp.), kiujn iuj preskriboj ligas al ili. Tial aritmaj notoj fariäas celindaj fare de la lernanto - same kiel aritmaj semajnaj enspezoj por butikisto, mezurataj per monsistemo, al kiu ja ankaü nur la socio donis pli altan nivelon ol la nivelo de ordiga skalo.
Kvankam do prave en la literaturo pri LOI (kaj pri aliaj instrukampoj) ofte temas pri aritmoj de notoj kaj pri diferencoj inter ili - la analizo de transfero ne koncernas fenomenon sociologian sed psikologian. Por respondi al demandoj pri diferencoj kaj aritmoj de kompetentecoj, datumoj pri notoj nur tiom helpas, kiom ili enhavas öirilatan informacion. Ja ne estas konata apliko de informaciteorio por mezuri öi tiun "transinfor-macion", sed oni rajtas konjekti, ke äi estas verqajne malpli granda ol äenerale supozite, sed tute ne 0.

13.2 Empiriaj rezultoj pri efikoj de transfero al lernejaj notoj.
Bildo 13.1 (Meder, 1978b) montras la oftecdistribuojn de la notoj, kiujn en la fako Angla ricevis 26 germanaj lernantoj partoprenintaj en LOI, resp. 70 samklasanoj sen tia propedeütiko, post la unua duonjaro (en la 5a lerneja jaro). La supereco de la LOI-partoprenintoj estas okulfrapa sed ne senprobleme laükvante pritraktebla. Öar almenaü ja superis 12 lernantoj (17%), kiuj ne partoprenis en LOI, per sia noto ("2", t.e. "bone") 15 (58%) LOI-partoprenintojn; "nur" 11 (tamen 42%) de öi tiuj ricevis la same bonan noton. Evidente LOI ne malhelpis, ke unu el äiaj partoprenintoj (4%) ricevis poste la ne sufiöan noton "5" en la Angla. La aritma noto de la eksperimentgrupo ja estus "2,85", la aritmo de la kontrolgrupo nur "3,33", la diferenco do preskaü "duona noto" - sed öu tiuj kvazaü blindaj kalkuloj donas informon pri almenaü la ekzisto (kvankam eble ne pri la grandeco) de supereco rilate kompetentecon? La bildo 11.1 evidentigas: El la diferenco de la notoj-aritmoj ne eblas kun certeco konkludi al konformaj kompetentecdiferencoj. Sed intuicie estas klare: ju pli la eksperimentgrupo superas la kontrolgrupon laü aritma noto, des pli probable tiu superas öi tiun ankaü laü aritma kompetenteco, kaj des pli granda estas ankaü la atentovaloro de la kompetentecdiferenco.
La argumento por öi tiu supozo estas sinaltruda. La funkcio bildiganta la kompetentecvalorojn al la notskalo ja ne estas linia, sed tamen monotona. Tre verqajne öe ambaü ekstremoj okazas la samo:

Bildo 13.1 Efiko de antaüa LOI al la oftecdistribuo de la unuaj notoj en la fako angla lingvo kaze de germana normallernejo.
  • aü la instruisto preskaü evitas ilin (laü bildo 13.1 ja fakte neniu ricevis la noton "1" aü "6"),
  • aü de la lernantoj neniuj estas pli-malpli sen konoj, sed ankaü neniuj pli-malpli perfektaj, tiel ke eblas la ricevo de la noto "1" spite konsiderindan malsuperecon kompare kun fakulo (p = 100%), la ricevo de "6" spite konsiderindan superecon super laiko (p = 0).

En la unua kazo la notofunkcio n = n(p) havas komence kaj fine pli-malpli vertikalan tanäanton, en la dua kazo pli-malpli horizontalan. En ambaü kazoj tio nur eblas, se la kurbo havas fleksian punkton, kie al äi tre bone alproksimiäas äia tanäanto. En intervalo, öirkaü la fleksia punkto, en kiu situas kutime la plej granda parto de la mezurpunktoj, la noto-skalo bildigas do proksimume lineare la kompetentecskalon, kaj tial almenaü tie äi estas proksimume diferenca skalo (Frank, 1982, p. 139).

Ni tamen nur hezite kaj provizore komparu la kalkulitajn mezvalorojn ankaü de la notoj donitaj en la aliaj fakoj al la samaj gelernantoj cele vortigon de tiel konjekteblaj tendencoj. Öar la yus prezentita argumento permesas la akcepton de notodiferenoj kiel almenaü krudan mezuron de kompetentecdiferenoj unue nur, se la sama instruisto en la sama tempointervalo prijuäas la saman klason. Du diversaj instruistoj plejofte prijuäas laü diversaj (ne konsciaj) notofunkcioj. Kaj la sama instruisto lasas sin eventuale (konscie aü ne) influi de la mezuma kompetenteco de la klaso, fariäante pli postulema en mezume pli kompetenta klaso - do ankaü en la sama klaso jarfine kompare kun la jarmezo. Bildo 2.5 tion montras (kun du ankoraü klarigendaj esceptoj).
Meze de la 5a lerneja jaro la aritmaj notoj en la fako geografio diferencis nur je 0,32 (bildo 13.2a), en la Germana (la gepatra lingvo de la gelernantoj) nur je 0,30 (bildo 13.3a), en matematiko eö nur je 0,13 (bildo 13.4a). Öi tiu diferenco povus esti hazardo - sed entute la rezultoj probabligas la ekziston de transfero, kun falanta tendenco de la fako angla lingvo tra geografio kaj gepatra lingvo äis matematiko. Iom da manifesta transfero estis atentebla kaj en la lingvaj fakoj pro la vortekzemploj en la Eüropa Kalendaro (bildoj 2.1 kaj 2.2) kaj en la fako geografio pro la korespondado kun eksterlandaj klasoj. La supozebla kaqita transfero, kiu povis dum duona jaro efiki, probable reduktis la lernendan instruayinformacion (gramatiko!) de la lingvaj fakoj kaj pligrandigis la efikancon pro pligrandigo de la intereso por fremdaj lingvoj, sed ankaü por geografio.

Bildo 13.2 (a) Oftecdistribuo de la notoj en la fako geografio en la jarmezaj atestoj en la 5a lerneja jaro de germana normallernejo.

Bildo 13.2 (b) Oftecdistribuo de la notoj en la fako geografio en la jarfinaj atestoj en la 5a lerneja jaro de germana normallernejo.

Bildo 13.3 (a) Oftecdistribuo de la notoj en la jarmezaj atestoj en la fako "gepatra lingvo" (la Germana) en la 5a lerneja jaro (normallernjo).

Bildo 13.3 (b) Oftecdistribuo de la notoj en la jarfinaj atestoj en la fako "gepatra lingvo" (la Germana) en la 5a lerneja jaro (normallernejo).

Bildo 13.4 (a) Oftecdistribuo de la notoj en la fako matematiko en la jarmezaj atestoj de la 5a lerneja jaro de normallernejo.

Bildo 13.4 (b) Oftecdistribuo de la notoj en la fako matematiko en la atestoj de la 5a lerneja jaro de normallernejo.

La diferencoj kreskis äis la jarfino (bildoj 13.2b, 13.3b, 13.4b kaj 2.5). Supozante, ke pro qanäo de la senkonscie aplikitaj notofunkcioj n(p) la prijuäo ja fariäis pli severa, sed tiel, ke la tanäanto tra la flekcia punkto ne tro qanäis sian klinon, la kreskantaj diferencoj en la notoj indikas kreskantajn kompetentecdiferencojn, do kaqitan transferon. En la fako matematiko äi estis eö pli granda ol en la fakoj geografio kaj gepatra lingvo. Kaüzo probable estis la kuraäiga (do la efikancon pligrandiga) senescepteco sinsekve spertita kaj öe ILo kaj öe la matematiko. Sed verqajne efikis per redukto de la instruayinformacio ankaü certa struktura simileco inter la aglutina vortfarado de ILo kaj la disigeblo de la naturaj nombroj en primnombrojn - instruayo pritraktata lige al la kalkulo kun frakcioj.
Ek de la dua duono de la jaro tiuj lernantoj de la normallernejo, kiuj malfacile progresis en la Angla, daürigas kutime en aparta "B-kurso". Tie la postuloj estas pli mildaj, do suprensaltas la notoj (bildo 2.5, dekstre). Daüre supozante, ke tamen la klino de la notofunkcio restis proksimume konstanta, oni povas interpreti la fakton, ke inter la du subgrupoj de la B-kursanoj la notodiferenco pleje kreskis (de 0,275 al 0,7; Frank, Geisler, Meder, 1979, p. 25; Frank 1982, p. 139), kiel indicon, ke LOI pleje utilas per plej granda lernplifaciligo (t.e. kaqita transfero) al tiuj, kiuj aparte malfacile lernas fremdajn lingvojn. Tiu rezulto harmonias kun la konstato, ke öe la pli bonaj lernantoj, kiuj poste eniris la t. n. reallernejon aü eö la gimnazion, la transfero ne okulfrape montriäis jam en la distribu de la notoj. (Meder, 1978b; Sonnabend, 1979, pj 122 - 124; Lobin, 1982, p. 43 - 45.) -
Pro tio, ke la ekzisto de transfero en la lerneja praktiko nur montriäas en la formo de diversaj notodistribuoj, kiuj tamen ne estas disaj, proceduro estus dezirinda, kiu ebligas kalkuli diferencojn inter la komparendaj grupoj, plene respektante, ke la skalo de la notoj ne estas diferenca skalo. Supozante, ke äi estas orda skalo (t.e. ke la notoj nek "subjektive", nek "pedagogie" estis aljuäitaj), tia kalkulo povas - kaj nur povas - baziäi sur la komparo inter la unuopaj notoj de la lernantoj el la komparendaj subklasoj. Sur öi tiu bazo eblas kalkuli la probablojn, laü kiu hazarde elektita LOI-partopreninto ricevis pli bonan resp. malpli bonan noton ol lernanto hazarde elektita el la komplementa kontrolgrupo. Se la noto de tiu unua lernanto pli probable superas ol malsuperas la noton de öi tiu alia, tio estas indiko de la supereco de la eksperimentgrupo, do indiko de okazinta transfero. Kaj ju pli granda la diferenco de ambaü probabloj estas, des pli granda aü probabla estas la indikita supereco.
Tiu öi probablodiferenco nek estas mem probablo nek kreskas lineare kun la kompetentecdiferenco (äi en iuj intervaloj eö povas resti konstanta). Por tion kompreni, ni supozu, ke öiuj lernantoj de la subklaso A (ekz. la LOI-partoprenintoj) estus ricevintaj notojn inter "1" kaj "3", la lernantoj el subklaso B, konsistanta el öiuj aliaj lernantoj, nur notojn inter "4" kaj "6" - alivorte: ke la du distribuoj estas disaj. Tiam la probablo p(AB), ke ajna lernanto el A ricevis pli bonan noton ol ajna lernanto el B, evidente estus 1, öar eö ne unu kontraüekzemplo estus trovebla. La probablo restas 1 eö en la du ekstremaj kazoj, ke (1) öiu A-lernanto ricevis la noton "1", öiu B-lernanto la noton "6", resp. (2) la notoj de la A-lernantoj estas "3", tiuj de la B-lernantoj "4", - kvankam apenaü estas imagebla, ke la kompetentecdiferenco en la dua kazo ne estis malpli granda. La probablo p(AB) p(BA) en öi tiu ekzemplo estas 0. El tio kalkuliäas la diferencoj p(AB) - p(AB) = 1-0 = 1 kaj p(BA) - p(BA) = 0-1 = -1. Öiuj tiuj diferencoj de probabloj do situas inter -1 kaj +1, sekve ne estas mem probabloj.
La kalkulo de p(AB) estas facila. Estu An resp. Bn la nombroj de la A-anoj resp. B-anoj, kiuj ricevis la noton n. La notoj estu ekzemple (laü la germana modelo) ordigitaj laü malkreskanta valoro kaj koditaj per la same signitaj naturaj nombroj n = 1, 2, ..., N (= 6, kaze de la nuntempa germana skalo). Tiam evidente por öiu el la An A-anoj, kiuj ricevis la noton n, ekzistas Bn+1+Bn+2+...+BN partneroj el la subklaso B, kiuj ricevis malpli bonan noton. Entute ekzistas

(13.1a) A := S An , (13.1b) B := S Bn

A-klasanoj resp. B-klasanoj, sekve

(13.2) P = A.B

paroj el po unu lernanto el la du subklasoj. La nombroj P(AB) resp. P(BA) de la paroj, en kiuj superas laünote la A-partnero resp. la B-partnero, tial kalkuliäas al

N -1 N N -1 N

(13.3a) P(AB) = S Am . S Bn , (13.3b) P(BA) = S Bm . S An

m =1 n =m+1 m =1 n =m+1

Sekve la probabloj p(AB) kaj p(BA), ke en hazarde kunmetitaj paroj superas la A-ano resp. la B-ano estas

(13.4a) p(AB) = P(AB) / P , (13.4b) p(BA) / P

Por la diferenco d de la probabloj do memkompreneble validas

(13.5) -1 d(AB) := p(AB) - p(BA) +1

Evidente la du probabloj kreskas, se oni subdividas la notoskalon (aldonante ekz. la notojn "1,5", "2,5" ktp. aü eö "1,3", "1,7" ktp.), sed d restas atenteble konstanta. La sumo

(13.6) 0 := p(AB) +p(AB) 1

do la probablo, ke öe paro el po unu A- kaj B-partnero la notoj diferencas, povus servi kiel mezuro de la relativa fajneco de la skalo, estante 0, se öiuj ricevas la saman noton, kaj 1, se la notosameco de du partneroj havas la probablon 0.
Aplikante la kalkulon de la probablodiferenco al la rezultoj prezentitaj en bildo 13.1 oni unue povas konstati, ke entute P = 26 . 70 = 1820 paroj estas kombineblaj. Por öiu el la 11 LOI-partoprenintoj (subklaso A), kiuj ricevis post la unua duonjaro en la fako Angla la noton "2", ekzistas 30+21+7 = 58 eblaj partneroj sen lingva propedeütiko, kiuj havas malpli bonan noton; ekzistas do 11.58 = 638 eblaj tiaj paroj. Analoge oni trovas 252 eblajn parojn, de kiuj la LOI-partnero havas la noton "3" kaj superas, kaj 35 eblajn parojn, öe kiuj la LOI-partnero superas, kvankam li ricevis nur la noton "4". Entute en P(AB) = 638+252+35 = 925 paroj superas la LOI-partoprenintoj; sekve: p(AB) = 925/1820, do ö. 50,8%. Analoge oni elkalkulas 381 parojn (ö. 20,9%), en kiuj superas la B-partnero. La probablodiferenco d(AB), kiun ni interpretas kiel mezuron de la supereco (indikantan kompetencdiferenco p[A] - p[B]) de la unua subklaso, do estas ö. 29,9%. Öe 1820 - (925+381) = 514 eblaj paroj ambaü partneroj ricevis la saman noton. Do öe 1 - = 28,2% la notskalo ne estas sufiöe fajna por bildigi la kompetentecdiferencon (kiu ekzistas laü probablo 1).
Por la fako geografio oni kalkulas analoge el la datumoj troviäantaj en bildo 13.2a,b por la notoj donitaj meze de la lerneja jaro superecon de la LOI-partoprenintoj je 22,6%; äi kresketas äis la jarfino je 3,8% al 26,4%. Rilate la notojn pri la (germana) gepatra analoge rezultas el bildo 13.3a,b, ke la LOI-partoprenintoj povis plifortigi sian superecon je 4,9% (de 28,57% al 33,44%). Kun 12,2% ilia superecplifortigo estas plej granda en la fako matematiko.
Same kiel kaze de la aritmaj notoj do ankaü öe la probablodiferencoj kresko estas observebla, kiun la praktikulo interpretos kiel indico de efiko de latenta transfero. Teorie tio ne estas valida konkludo (eö se öiuj modelkondiöoj estas ekzakte plenumitaj), öar nia d-skalo mezuras, la aritmajn kompetentecdiferencojn p nur sur la nivelo de orda skalo, ne estante lineara funkcio de la kompetentecdiferencoj. Oni povas per matematike facile konstrueblaj (tamen ne tre probablaj) kontraüekzemploj rifuti (kiel farite per bildo 11.1 kaze de la skalo de la notoj) konkludojn el diferencoj. Por klerigsciencaj transferanalizoj do senpera mezurado de la kompetentecevoluo estas nemalhavebla. Tio ne dubigos la praktikulon, kaj normale li ne eraros laükvalite, se li supertaksas ordigan skalon kvazaü äi estus diferenca skalo. Öar öiu pli-malpli monotona funkcio estas ja laü unua alproksimiäo lineara.

13.3 Determinado de la transfero el mezuritaj kompetentecoj.
Por kalkuli laü (12.1) resp. (12.2) la manifestan kaj la kaqitan transferon oni bezonas la (ne)kompetentecon de la eksperimentgrupo kaj de la kontrolgrupo je almenaü unu tempopunkto por elkalkuli m, je du tempopunktoj por elkalkuli k. Anstataüe sufiöas ankaü mezurvaloroj (ekzemple erarnombroj), kiuj estas proporciaj al la nekompetenteco, öar la transfervaloroj kalkuliäas el kvocientoj de nekompetentecoj.
El empiriaj rezultoj de Geisler ni jam kalkulis en la öapitretoj 12.3 kaj 12.4 kiel kompleksan transferon de 80-hora LOI al la lernado de la Angla fare de germanaj lernantoj ö. 10jarojn aäaj (m, k) = (1,00775; 1,16), do ö. m = 1,01, k = 1,2. Tio sekvas ankaü el rezultoj publikigitaj fare de Nolte (1982, p. 37s) surbaze de testoj faritaj post 2 jara lernado de la Angla (vd. ankaü Frank, 1982, p. 137; 1983c, p. 695). Öi lastaj rezultoj ebligas komparon kun la transfervaloroj, kiuj kalkuliäis por kompareblaj lernejanoj, kiuj partoprenis dum du elementlernejaj jaroj (entute dum ö. 160 lernejaj horoj) en LOI. Ilia antaükono pri la Angla fariäis ö. 11% (anstataü ö. 8% öe la kontrolgrupo), kaj post du jaroj (po 4 instruhoroj semajne) oni mezuris per kombinita testo kiel kompetentecon pri la Angla ö. 88% (anstataü ö. 79,4 öe la kontrolgrupo). El tio kalkuliäas transfero je ö. m = 1,03, k = 1,34.
Tiuj valoroj iom dependas de tio, kion oni testas. Tial E.Formaggio (1989) analizis la transferon rilate diversajn partojn de la instruayo de la Franca öe itallingvaj LOI-partoprenintoj. Troviäis nenio transfero al la franca ortografio kaj al malregulaj verboj, sed alta transfero en testo pri sintakso.

Ekzercayoj

sama en